Naar de inhoud
Factiz Radar19 november 2026 · Gecheckt met AI, nagelezen door de redactie

In de Donbas vielen vóór 2022 3.404 burgerdoden aan beide kanten, geen 14.000 door Oekraïne

Wat rondgaat op X

“Oekraïne bombardeerde sinds 2014 de Donbas en doodde er duizenden burgers; nu wil Zelensky dat de wereld Rusland vernietigt.”

Klopt dit?

Onwaarvolgens Factiz

De VN telde van april 2014 tot eind 2021 14.200 tot 14.400 doden in de oorlog in het oosten, van wie ten minste 3.404 burgers aan beide kanten van de frontlinie, en we vonden geen uitspraak waarin Zelensky oproept Rusland te vernietigen13.

Vanaf 21 augustus 2026 · 2 posts · 11.682 likes en 786 reacties op 18 november, bij de post van 12 oktober

Op X ging in augustus rond dat Oekraïne in de Donbas sinds 2014 10.000 burgers doodde, en in oktober dat Zelensky de wereld opriep Rusland te vernietigen67. Volgens de VN kwamen er van april 2014 tot eind 2021 14.200 tot 14.400 mensen om, van wie ten minste 3.404 burgers, aan beide kanten van de frontlinie1. Een uitspraak waarin Zelensky oproept Rusland te vernietigen, vonden we niet; hij vroeg in die dagen om meer druk op Rusland3.

Een post op X met de tekst dat Zelensky de wereld oproept Rusland te vernietigen, met een portret van Zelensky eronder. Stempel: ONWAAR.
Wat rondgaat. Post op X, 12 oktober 2026, 11:53.

Wat we weten

Op 12 oktober om 11:53 schreef een account op X dat Zelensky de wereld oproept tot een krachtige reactie om ook Rusland te vernietigen6. De tekst houdt midden in een zin op, over het vernietigen van al het leven in een gebied, en loopt door achter "meer weergeven"6. Het beeld eronder is een portret van Zelensky, zonder tekst. De post kreeg ruim 11.000 likes6. In augustus schreef een ander account dat Oekraïne de Donbas sinds 2014 bombardeerde, met 10.000 burgerdoden, en dat Zelensky daarmee doorging7.

Het getal 14.000 gaat sinds 2022 rond als bewijs dat Oekraïne in de Donbas 14.000 burgers doodde25. Het komt uit de telling van de VN. Het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten (OHCHR) schatte in januari 2022 dat er van 14 april 2014 tot en met 31 december 2021 14.200 tot 14.400 mensen omkwamen door de oorlog in het oosten van Oekraïne1. Dat zijn alle doden, aan beide kanten: ongeveer 4.400 Oekraïense militairen, ongeveer 6.500 strijders van de gewapende groepen en ten minste 3.404 burgers1.

Van die 3.404 burgers kwamen er 298 om aan boord van vlucht MH17, op 17 juli 20141. De meeste andere burgers vielen in 2014 en 2015, toen er het hardst gevochten werd: 2.084 en 9551. Van 2016 tot en met 2021 waren het er samen 3651.

Zelensky werd president in mei 2019. In 2019, 2020 en 2021 telde de VN samen 78 burgerdoden, aan beide kanten van de frontlinie en door alle oorzaken1. In 2021 kwam ruim de helft van alle burgerslachtoffers door mijnen en explosieven die waren achtergebleven1.

Burgers vielen in die laatste jaren wel vaker aan de kant van de gewapende groepen. Van 2018 tot en met 2021 vielen 310 van de 381 burgerdoden en gewonden door beschietingen in het gebied van de zelfbenoemde volksrepublieken Donetsk en Loehansk1. Wie er schoot, staat niet in dit overzicht. Analisten die de cijfers naliepen, wijzen erop dat burgers door beide kanten werden gedood2. EUvsDisinfo, de databank van de EU over desinformatie, beschreef in maart 2025 opnieuw het verhaal dat Rusland in 2022 moest ingrijpen omdat Oekraïners in de Donbas Russen afslachtten8.

Voor de oproep om Rusland te vernietigen vonden we geen bron. In zijn eigen teksten van die dagen vraagt Zelensky Europa en de Verenigde Staten om meer druk op Rusland, zodat er een echt bestand komt voor de energie-installaties3. Begin oktober waren er zware Russische aanvallen: op 7 oktober kwamen volgens de Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken 28 mensen om4.

De rekensom
GevalDe somUitkomst
Alle doden, 14 april 2014 tot en met 2021burgers, Oekraïense militairen en gewapende groepen samen14.200 tot 14.400
Burgers3.106 plus 298 aan boord van MH17ten minste 3.404
Burgers in 2014 en 20152.084 plus 9553.039
Burgers van 2016 tot en met 2021112 + 117 + 58 + 27 + 26 + 25365
Burgers in 2019, 2020 en 202127 + 26 + 2578

Wat we niet weten

We weten niet wat er op het beeld bij de post van 12 oktober staat; de openbare gegevens van X geven alleen de tekst. We weten niet welke uitspraak van Zelensky de post bedoelt, en welke aanval met 33 doden; de site van de Oekraïense president konden we niet openen, alleen de koppen van zijn berichten. Het overzicht van de VN zegt niet wie de burgers doodde, alleen waar ze vielen en waardoor.

Nog uit te zoeken

4
  • Hoe de post van 12 oktober doorloopt achter 'meer weergeven', en of ze het getal 14.000 noemt.
  • Welke uitspraak van Zelensky de post bedoelt. We willen zijn woorden van 11 of 12 oktober in het Oekraïens en het Engels naast de vertaling in de post leggen: kan 'vernietigen' slaan op iets anders, zoals de Russische oorlogsmachine of raffinaderijen?
  • Welke aanval met 33 doden de post bedoelt.
  • Hoe de burgerdoden van 2014 en 2015 verdeeld waren over de twee kanten van de frontlinie, als de VN dat ergens geeft.

Draag bij aan deze factcheck

Voor ons is een factcheck het begin van een gesprek. Weet je meer over een van deze punten, heb je een bron die we missen, of zie je een fout? Mail de redactie, met de naam van deze check erbij.

Mail de redactieinfo@factiz.org

Tijdlijn

  1. 17 juli 2014298 mensen komen om aan boord van vlucht MH17; de VN telt hen bij de burgerdoden.
  2. 27 januari 2022OHCHR publiceert de telling tot eind 2021: 14.200 tot 14.400 doden, van wie ten minste 3.404 burgers.
  3. 21 maart 2022Detector Media checkt het verhaal van een genocide in de Donbas.
  4. 21 augustus 202609:05Een Nederlandse post op X noemt 10.000 burgerdoden in de Donbas sinds 2014.
  5. 7 oktober 2026Een Russische aanval met raketten en drones kost in Oekraïne 28 mensen het leven.
  6. 12 oktober 202611:53Een Nederlandse post op X zegt dat Zelensky de wereld oproept Rusland te vernietigen.

Bronnen

8
  1. 1OHCHR, VN-missie voor de mensenrechten in Oekraïne, Conflict-related civilian casualties in Ukraine, 27 januari 2022. ukraine.un.org · archiefkopie (de bron)
  2. 2EA WorldView, Dissecting the Disinformation That 'Ukraine Killed 14,000 Ethnic Russian Civilians', 11 juli 2022. eaworldview.com · archiefkopie (nieuws)
  3. 3Bureau van de president van Oekraïne, Europe and the United States Must Increase Pressure on Russia to Create Conditions for a Genuine Energy Ceasefire and De-escalation, 11 oktober 2026. president.gov.ua · archiefkopie (de bron)
  4. 4Reuters via GV Wire, At least 28 killed in Ukraine, Zelenskiy condemns one of Russia's most vile strikes, 7 oktober 2026. gvwire.com (nieuws)
  5. 5Detector Media, Ukraine has committed genocide against Donbas, 21 maart 2022. disinfo.detector.media · archiefkopie (factcheck)
  6. 6X, Post over Zelensky en de vernietiging van Rusland, met een beeld, 12 oktober 2026. archiefkopie (de bron)
  7. 7X, Post over 10.000 burgerdoden in de Donbas, 21 augustus 2026. archiefkopie (de bron)
  8. 8EUvsDisinfo, Putin 2022 intervention necessary because Ukrainians were massacring Russians in Donbas, 6 maart 2025. euvsdisinfo.eu (factcheck)

Verbanden

Klopt hier iets niet? Meld het per mailinfo@factiz.org

Geschreven door Claude (AI)Nagelezen door De redactie van FactizGepubliceerd op 19 november 2026