Video uit Kyiv toont geen jongen die uit een martelkelder wordt bevrijd
Wat rondgaat op X en Facebook
“Onthoud het gezicht van deze 14-jarige die uit een martelkamer van Azov nabij Kiev werd gehaald.”
Klopt dit?
Onwaarvolgens Factiz
De beelden zijn echt, maar de jongen viel tijdens een protest van een muur op het terrein van de Nationale Garde; een martelkelder is daar niet gevonden123.
Vanaf 2 november 2026 · 2 posts · op Facebook in het Nederlands meer dan 1.200 keer gedeeld, volgens AFP
Sinds de avond van 2 november gaan in het Nederlands een video en een foto rond van een jongen in een grijze deken, die uit een Oekraïense martelkelder bij Kyiv bevrijd zou zijn13. De beelden zijn echt en komen van een protest bij een huis van de Nationale Garde in Petropavlivska Borsjtsjahivka, aan de rand van Kyiv23. De jongen van 14 klom tijdens dat protest op de muur en viel op het terrein; hij werd er niet vastgehouden13.

Wat we weten
Een eenheid van de Nationale Garde gebruikte het huis als tijdelijk onderkomen voor gemobiliseerde mannen die op hun opleiding wachtten24. Op 2 november ging online rond dat gewapende mannen er zo'n 40 mensen in een kelder vasthielden en martelden. De politie noemde dat dezelfde middag onjuist5. Toch kwam er een menigte op af, en 's avonds werden er eieren, flessen en stenen naar de politie en de Nationale Garde gegooid3.
Een verslaggever van The Kyiv Independent zag hoe de jongen in een boom en op de muur klom, de soldaten uitschold, stenen gooide en daarna van de muur op het terrein viel3. Volgens de Oekraïense Staatsdienst voor Kinderen woont hij in de buurt, kwam hij na school naar het protest en viel hij toen mensen aan het hek begonnen te schudden1. Binnen werd hij in een deken gewikkeld. Zijn zus haalde hem die avond op, en hij werd opgenomen in het kinderziekenhuis van Kyiv, zonder gevaar voor zijn leven1. Dat vertrek is wat de video laat zien: een jongen in een deken die door de menigte wordt weggeleid.
Een martelkelder is er niet gevonden. Een veteraan die die avond het huis binnenging, zei tegen het onderzoeksmedium Slidstvo.Info dat hij er geen martelplekken zag2. Het gerucht kwam van een vrouw in een ambulance-uniform, die zei een ambulancedienst te hebben. Die dienst werkt sinds 2023 niet meer24. De politie hield haar op 3 november aan en spreekt van een geplande provocatie6.
In het Nederlands stond de video al op 2 november om 22:25 op X, met de bewering dat de jongen met een schep was gemarteld13. Een dag later deelde de Russische ambassade in Nederland dezelfde beelden in het Engels12. VRT NWS noemde de bewering op 5 november onwaar, AFP Factcheck Nederland volgde op 12 november1011.
Wat we niet weten
Of er in het huis geweld is gebruikt, is nog niet duidelijk. De jongen zegt in een eigen video dat hij binnen is geslagen; de minister van Binnenlandse Zaken ontkent dat19. Militairen die er verbleven, klaagden bij de militaire ombudsman over slaag, en het Staatsbureau voor Onderzoek zoekt het uit78. Dat verandert niet wat de video toont: een jongen die tijdens het protest naar binnen viel, geen gevangene die werd bevrijd. Of Rusland het protest aanstuurde, is ook niet vastgesteld; wel versterkten Russische netwerken het verhaal daarna14.
Nog uit te zoeken
3- Wat het onderzoek van het Staatsbureau voor Onderzoek oplevert. Bij nieuws vullen we deze check aan, met de datum.
- Of de zin 'Onthoud het gezicht van deze 14-jarige' eerder in een andere taal rondging.
- De checks van AFP Bulgarije, AFP Duitsland en Maldita hebben we nog niet zelf gelezen, alleen hun koppen.
Draag bij aan deze factcheck
Voor ons is een factcheck het begin van een gesprek. Weet je meer over een van deze punten, heb je een bron die we missen, of zie je een fout? Mail de redactie, met de naam van deze check erbij.
Mail de redactieinfo@factiz.org
Tijdlijn
- 2 november 202618:07De politie noemt de berichten over opsluiting en een dode onjuist.
- 2 november 2026's Avonds: de jongen klimt op de muur, valt op het terrein en wordt in een deken naar buiten geleid.
- 2 november 202622:25De video staat in het Nederlands op X, met de bewering over een martelkamer.
- 3 november 2026De Russische ambassade in Nederland deelt de beelden.
- 4 november 2026De Staatsdienst voor Kinderen: de jongen viel van het hek en ligt in het ziekenhuis.
- 5 november 2026VRT NWS: onwaar, de eerste check in het Nederlands.
- 12 november 2026AFP Factcheck Nederland publiceert zijn check.
- 13 november 2026Militairen klagen bij de ombudsman over slaag op de locatie.
Bronnen
14- 1Ukrainska Pravda Zjyttja, Met de ouders is gesproken: wat bekend is over de 14-jarige deelnemer aan de onrust in Borsjtsjahivka (Oekraïens), 4 november 2026. life.pravda.com.ua · archiefkopie (nieuws)
- 2Slidstvo.Info, Er waren daar geen martelplekken (Oekraïens), 3 november 2026. slidstvo.info · archiefkopie (nieuws)
- 3The Kyiv Independent, What really happened during the clash at a National Guard facility near Kyiv?, 3 november 2026. kyivindependent.com · archiefkopie (nieuws)
- 4Suspilne, Onderzoek naar de vrouw met de ambulance en het huis (Engels), 3 november 2026. suspilne.media · archiefkopie (nieuws)
- 5LIGA.net, Incident in Petropavlivska Borshchahivka: online claims of illegal actions denied by police, 2 november 2026. news.liga.net · archiefkopie (nieuws)
- 6Texty.org.ua, Bij de onrust in Borsjtsjahivka is een nepmedewerker aangehouden: de politie vermoedt een geplande provocatie (Oekraïens), 3 november 2026. texty.org.ua · archiefkopie (nieuws)
- 7Interfax-Oekraïne, Het interne onderzoek van de Nationale Garde gaat naar het Staatsbureau voor Onderzoek (Engels), 13 november 2026. en.interfax.com.ua · archiefkopie (nieuws)
- 8Novyny.LIVE, Militairen zeggen dat ze in het huis in Borsjtsjahivka zijn geslagen (Oekraïens), 13 november 2026. novyny.live · archiefkopie (nieuws)
- 9Meduza, Here's what we know three days after the clash at a temporary base for the National Guard's Azov Corps outside Kyiv, 6 november 2026. meduza.io · archiefkopie (nieuws)
- 10VRT NWS, Foto van jongen (14) gaat viraal als bewijs van Oekraïense martelkamer, maar de werkelijkheid is veel complexer, 5 november 2026. vrt.be · archiefkopie (factcheck)
- 11AFP Factcheck Nederland, Virale video toont niet hoe een jongen wordt vrijgelaten uit een vermeend Oekraïens martelhuis, 12 november 2026. factchecknederland.afp.com · archiefkopie (factcheck)
- 12Russische ambassade in Nederland op X, gearchiveerd, Draadje met de video en de foto, 3 november 2026. perma.cc (de bron)
- 13X, Twee posts van een anoniem Nederlandstalig account, 2 november 2026, 22:19 en 22:25, 2 november 2026. archiefkopie (de bron)
- 14The Kyiv Independent, Fact check: How clashes on Kyiv's outskirts fueled Russian disinformation blitz, 6 november 2026. kyivindependent.com · archiefkopie (factcheck)
Verbanden
Klopt hier iets niet? Meld het per mailinfo@factiz.org