Video van een 'klimaatveranderaar' in een Spaans tarweveld ging in 2022 rond in Rusland
Wat rondgaat op X
“Spanje: Een boer vond een "klimaatveranderaar" in een van zijn tarwevelden.”
Klopt dit?
Onwaarvolgens Factiz
De beelden komen niet uit Spanje: lenzen in tarwevelden waren in juli 2022 een gerucht in de Russische regio Rostov, en de hulpdiensten daar vonden er geen25.
Vanaf 4 september 2026 · 1 post · 1.645 keer bekeken op 18 november
Sinds 4 september gaat op X een video rond van een "klimaatveranderaar" die een boer in een Spaans tarweveld zou hebben gevonden1. Video's van zulke constructies met lenzen in tarwevelden gingen al in juli 2022 rond in de Russische regio Rostov, als bewijs van sabotage25. De hulpdiensten daar vonden bij de branden geen lenzen en noemden het bericht vals2.

Wat we weten
Op vrijdag 4 september 2026 om 11:47 verscheen op X een video van 48 seconden, met een Spaanse vlag en de tekst dat een boer in Spanje een "klimaatveranderaar" vond in een van zijn tarwevelden1. Spanje had die zomer grote bosbranden, onder meer in de regio Madrid en in Ávila in juli6.
Dezelfde soort beelden ging vier jaar eerder rond in Rusland. Op 12 juli 2022 verschenen op sociale media video's van zelfgemaakte constructies met lenzen in tarwevelden in de regio Rostov, in het zuiden van Rusland2. Volgens die berichten hadden Oekraïense saboteurs ze neergezet, zodat de zon het graan in brand zou steken2. Op YouTube staat een video met de titel dat boeren in de regio Rostov massaal zulke apparaten in het graan vinden5.
De hulpdiensten van de regio spraken het tegen. Het regionale ministerie voor noodsituaties zei op 13 juli 2022 dat het geen meldingen van zulke apparaten had gekregen, en dat bij de branden geen lenzen waren gevonden2. Het noemde het bericht vals en liet nagaan wie het bewust verspreidde2. Ook Lapsha Media, een Russisch project dat zich factchecker noemt, schreef op 14 juli dat bij de branden niets verdachts was gevonden3.
In juli 2024 kwam het gerucht terug, nu over velden in de Kuban4. De politie daar had er geen meldingen van4. In de regio Stavropol zei de gouverneur toen wel dat er lenzen in velden waren gevonden, en daar liep een strafzaak4. Over Rostov herhaalde de krant dat het ministerie in 2022 had gezegd dat zo'n constructie nauwelijks een brand kan aansteken4.
Met Spanje hebben de beelden dus niets te maken, en met het klimaat ook niet. Het verhaal ging over sabotage in Rusland, en zelfs daar vond niemand bewijs dat de lenzen in Rostov een brand hadden veroorzaakt24.
Wat we niet weten
We weten niet wie de video als eerste maakte en waar die precies is opgenomen. Een Spaans bericht over zo'n vondst vonden we niet, maar we hebben de Spaanse pers niet volledig doorzocht. Wie de video van Rusland naar Spanje verplaatste, en wat de post met een klimaatveranderaar bedoelt, weten we ook niet. De bronnen over 2022 zijn Russisch en geven vooral de woorden van het ministerie door.
Nog uit te zoeken
4- Wat de 48 seconden precies tonen: de constructie, het veld, wat er gezegd wordt en in welke taal. We hebben de video nog niet beeld voor beeld bekeken.
- Het origineel uit juli 2022. De video op YouTube staat op het kanaal van een privépersoon en is waarschijnlijk niet het origineel.
- Een onafhankelijke bron voor de woorden van het ministerie in Rostov, zoals het bericht op de site van het ministerie zelf of een niet-Russisch medium.
- Voor de band van Lapsha Media met de Russische staat zoeken we nog een bron die we zelf lazen.
Draag bij aan deze factcheck
Voor ons is een factcheck het begin van een gesprek. Weet je meer over een van deze punten, heb je een bron die we missen, of zie je een fout? Mail de redactie, met de naam van deze check erbij.
Mail de redactieinfo@factiz.org
Tijdlijn
- 12 juli 2022Op sociale media gaan video's rond van constructies met lenzen in tarwevelden in de regio Rostov.
- 13 juli 2022Het ministerie voor noodsituaties in Rostov noemt het bericht vals: geen meldingen, geen lenzen gevonden.
- 14 juli 2022Lapsha Media schrijft dat bij de branden niets verdachts is gevonden.
- 12 juli 2024Het gerucht komt terug, nu over velden in de Kuban.
- 26 juli 2026Maldita begint een overzicht van onjuiste berichten over de bosbranden in Spanje.
- 4 september 202611:47De post over een klimaatveranderaar in een Spaans tarweveld.
Bronnen
6- 1X, De post met de video, 4 september 2026. archiefkopie (de bron)
- 2City Reporter (Rostov aan de Don), МЧС прокомментировало слухи о поджогах на полях с помощью линз (Het ministerie reageert op geruchten over branden in velden met lenzen), 13 juli 2022. cityreporter.ru · archiefkopie (nieuws)
- 3Lapsha Media, В Ростовской области хотели поджечь пшеничные поля (In de regio Rostov wilde men tarwevelden in brand steken), 14 juli 2022. lapsha.media · archiefkopie (factcheck)
- 4Komsomolskaja Pravda, met Lapsha Media, Лупы на полях для поджогов? На Кубани прокомментировали сообщения о диверсантах (Loepen in velden om brand te stichten?), 12 juli 2024. kp.ru · archiefkopie (factcheck)
- 5YouTube, Video met de Macedonische titel dat boeren in de regio Rostov massaal zulke apparaten in het graan vinden, bekeken op 18 november 2026, 18 november 2026. archiefkopie (de bron)
- 6Maldita, 31 bulos, desinformaciones y contexto sobre los incendios del verano de 2026 en España, 7 augustus 2026. maldita.es · archiefkopie (factcheck)
Klopt hier iets niet? Meld het per mailinfo@factiz.org